Ammoniak (NH3) / Ammonium (NH4+)

Boven pH=7 ontstaat Ammoniak en beneden pH=7 Ammonium. Omdat in een vijver en in vele aquaria de pH-waarde vaak boven 7 ligt dient men het ammoniumgehalte vaker te controleren en de afvalbelasting minimaal te houden.

Als eindproduct van de eiwitstofwisseling van vissen komt NH4+/NH3 vrij in het water. Dit kan rechtstreeks door de vissen worden uitgescheiden, het kan ook afkomstig zijn uit nog niet verteerde en opgenomen eiwitten die met de uitwerpselen worden uitgescheiden en die dan door bacteriën verder worden omgezet.

Het evenwicht tussen NH4+ en NH3 is sterk van de pH afhankelijk. In een basisch milieu met een overmaat aan OH- zal weinig NH4+ aanwezig zijn:

NH4+ + OH- -----> H2O + NH3

De invloed van de pH en van de temperatuur op de verhouding tussen NH4+ en NH3 (uitgedrukt als % van het totaal van NH4+ en NH3).

Bij een pH lager dan 7 is geen vrij NH3 aanwezig. Bij een pH hoger dan 8 vindt een verschuiving plaats. Boven pH = 10 is het merendeel van de NH4+/NH3 in de vorm van NH3 aanwezig. Vrij NH3 is al in geringe concentratie giftig voor vissen (HET KIEUWWEEFSEL WORDT VERNIETIGD). Forellen lijden al schade bij een plotselinge stijging van de concentratie tot 0,2 mg/l. Om deze reden moet men er alert op zijn dat in een viskweeksysteem de pH niet boven de 8 stijgt. Maar ook NH4+ is giftig! Een hoge concentratie van NH4+ in het water bemoeilijkt de afgifte van NH4+ aan het water. Om te voorkomen dat door te hoge NH4+ concentratie de pH van het bloed omlaag gaat, zal de vis MINDER ETEN om de productie van NH4+ in het lichaam af te remmen. De vis zal hierdoor ook MINDER GROEIEN.

Meten is weten

Het ammoniumgehalte kan met vloeibare testen bepaald worden. De toegevoegde reactievloeistoffen reageren met het ammonium en kleuren de vloeistof. De kleur wordt met een vergelijkingsschaal vergeleken en de desbetreffende waarde afgelezen.

In een goed functionerend aquarium of vijver is ammonium niet aantoonbaar of slechts minimaal aanwezig. Vanaf 0,25 mg/l wordt Ammonium giftig de voor vissen.

Het ammoniakgehalte mag nooit hoger zijn dan 0,15 mg/liter. Is deze waarde hoger ververs dan onmiddellijk 50% van het water en ververs daarna dagelijks 25% van het water tot de waarden weer acceptabel zijn. Voeg eventueel Zeoliet toe aan uw filter!

© 2008 Koidream® (Disclaimer)